4 thói quen tốt hàng sáng ở người cao tuổi

Tuổi càng về “xế chiều” sức khỏe thể chất cũng như tinh thần bị suy giảm có thể do nhiều nguyên nhân như chế độ dinh dưỡng, bệnh tật… Thế nhưng có một điều mà đôi khi ít quan tâm đó là càng về già càng có xu hướng lười vận động và suy nghĩ…

Với cuộc sống ngày nay con người được sống khỏe, sống thọ hơn và thật sự chẳng có bí mật gì nếu duy trì hoạt động thể chất và trí não hàng ngày. Bên cạnh làm chậm suy giảm nhận thức, việc luyện tập thường xuyên giúp phòng tránh các bệnh lý tim mạch, duy trì tốt hoạt động các cơ và xương khớp…

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo, những người trên 65 tuổi nên có 150 phút hoạt động thể lực với cường độ trung bình hoặc 75 phút với cường độ "mạnh" mỗi tuần. Ngoài ra thường xuyên có những hoạt động trí não và đó như là liều "thuốc bổ" cho não bộ như thiền, yoga, liệu pháp thư giãn… giúp cân bằng giữa tinh thần và thể xác.

Không có gì hơn mỗi sớm mai thức dậy, có những hoạt động rèn luyện đều đặn, nên có những bài tập thể dục phù hợp với lứa tuổi và hãy tận dụng ánh sáng ban mai!

Theo Isalou Beaudet-Regen- tác giả của cuốn sách "Sự kỳ diệu của buổi sáng" thì nên duy trì những thói quen tốt sau để có một tâm hồn minh mẫn trong một thân thể khỏe mạnh.

- 20 phút giúp "đánh thức" cơ thể

Các hoạt động như pilate, yoga, đi xe đạp hoặc đi bộ giúp tăng cường hoạt động cơ bắp một cách nhẹ nhàng. Ví dụ như pilate hay yoga giúp cơ thể được mềm dẻo, linh hoạt hơn.Trong khi đó đạp xe, đi bộ giúp tăng sức chịu đựng cho tim và phòng tránh các bệnh lý về tim mạch.

-30 phút kích thích não bộ

Hãy đọc quyển sách trong lúc uống cà phê, chơi sudoku hay đọc báo…Đây là khoảng thời gian để giúp não bộ "làm việc".

- 30 phút chia sẻ cảm xúc

Đây là khoảng thời gian "riêng tư" để giải tỏa những suy nghĩ, những cảm xúc như nổi lo âu, sợ hãi, những stress trong cuộc sống hàng ngày…

-10 phút để thư giãn

Những phút cuối cùng này có thể tập trung tư tưởng để thiền định, có những lời "cầu nguyện" cho bạn bè hay những người bạn yêu mến…

Trong cuộc sống đôi khi tuổi tác không quan trọng bằng việc duy trì những thói quen lành mạnh, não bộ làm việc mỗi ngày điều đó giúp cuộc sống có ý nghĩa hơn để sống vui sống khỏe mỗi ngày!

Bs Ái Thủy

(Theo TopSante)

Đau đầu do thời tiết thay đổi

Phạm Thị Kiểm (Bình Phước)

Chứng đau đầu do thời tiết thay đổi (nhiệt độ chênh lớn giữa ngày và đêm, thời tiết nóng lạnh thất thường, mưa phùn ẩm ướt...) người mẫn cảm rất dễ mắc. Bệnh thường tự khỏi sau vài giờ nhưng rất khó chịu vì gây phiền toái, không thể tập trung làm việc, học hành, nhất là với những người làm nghề lái xe, điều khiển máy móc... Ngay khi xuất hiện chứng đau đầu nên nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, tư thế chân cao hơn đầu để máu lưu thông lên não tốt hơn. Sau đó nghỉ ngơi, ăn uống điều độ. Chỉ uống thuốc giảm đau khi cơn đau đầu quá dữ dội và cần có đơn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ và nhờn thuốc.

Để phòng tránh đau đầu do thay đổi thời tiết, cần tăng cường thể lực bằng cách tập thể dục, dưỡng sinh, đều đặn để chống chọi với thời tiết, giải tỏa được stress và đẩy lùi cơn đau đầu tái phát. Những ngày thay đổi thời tiết, nhất là khi trời trở lạnh cần mặc đủ ấm, giữ ấm chân và tai nếu không sẽ đi tiểu nhiều sinh mất nhiệt dẫn đến đau đầu. Tránh đi lại ở những chỗ đông người, nơi ồn ào, không khí ngột ngạt... dễ dẫn đến bị tụt huyết áp và hay gây ra những cơn đau đầu.

Nên ăn thức ăn khi còn nóng, tăng cường vào thực đơn những thực phẩm giàu vitamin bằng rau củ, hoa quả (chuối, nước chanh, cam...), hạn chế ăn các loài sống dưới bùn, nước như lươn, trạch, nghêu, sò, ốc hến...

Bác sĩ Đình Xuyên

Phòng bệnh thiếu máu do thiếu sắt

Nguyễn Thị Hải (Hòa Bình)

Sắt là một thành phần quan trọng cần thiết cho quá trình tạo máu. Thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt là một bệnh tiến triển âm thầm nên thường bị bỏ qua. Nguyên nhân chủ yếu của bệnh thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt là do chế độ ăn thiếu chất sắt so với nhu cầu của cơ thể, ngoài ra còn có nguyên nhân do nhiễm giun (các loại giun sống ký sinh trong ruột, ăn các chất dinh dưỡng làm cho cơ thể thiếu các chất dinh dưỡng, trong đó có chất sắt; hoặc như giun móc làm chảy máu đường tiêu hóa, cơ thể bị mất máu kéo dài, dẫn đến thiếu máu). Các dấu hiệu để nhận biết thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt ở trẻ em bao gồm: trẻ biếng ăn, hay quấy khóc, chậm lớn, hệ miễn dịch suy yếu, ảnh hưởng đến chỉ số thông minh (IQ).

Đối với các em lứa tuổi học đường: giảm phát triển trí tuệ, vận động, giảm khả năng học tập và hoạt động thể lực, giảm phát triển thể lực, giảm sức đề kháng với bệnh nhiễm trùng. Để phòng bệnh thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt cho con, bạn cần đa dạng hóa bữa ăn: cần cung cấp đủ các thực phẩm giàu sắt có nguồn gốc động vật (trứng, thịt bò, cá, gan, tim, bầu dục, tiết,...; nguồn gốc thực vật: các loại đậu đỗ... và thực phẩm giàu vitamin C giúp hấp thu sắt; phòng chống bệnh nhiễm trùng, nhiễm giun sán, tiến hành tẩy giun định kỳ khi trẻ 2 tuổi; cho trẻ bú sữa mẹ, đặc biệt trong 6 tháng đầu. Nếu thấy con có những biểu hiện bất thường nên cho con đến bác sĩ thăm khám để được tư vấn cụ thể.

BS. Văn Hào

Tại sao cần phải được kiểm tra tâm soát thính giác cho bé?

Trẻ em bắt đầu học nói ngay từ khi mới sinh. Các bé nào nghe tốt sẽ học được rất nhiều về thế giới thông qua âm thanh. Nếu con của bạn không thể nghe tốt, con bạn có thể gặp trở ngại về phát triển các kỹ năng ngôn ngữ và học nói.

Mỗi năm, khoảng 100 em bé (1 em trong số 400 trẻ được sinh ra) sinh tại British Colombia (B.C) bị mất thính giác vĩnh viễn. Với những em bé cần chăm sóc đặc biệt khi mới sinh, có khoảng 1 trong số 50 trẻ sinh ra bị mất thính giác vĩnh viễn.

Hầu hết các em bé bị mất thính giác, không có dấu hiệu rõ ràng để cho chúng ta biết. Không thể nào biết được con của bạn nghe tốt như thế nào chỉ bằng cách quan sát phản ứng của bé với âm thanh hàng ngày. Đó là lý do quan trọng tại sao mỗi em bé sơ sinh phải được kiểm tra tầm soát thính giác.

Con tôi sẽ được kiểm tra tầm soát thường quy gì ?

Các test thính học quan trọng đối với trẻ sơ sinh và gia đình vì rất nhiều việc có thể được thực hiện nếu mất thính giác được sớm phát hiện trong cuộc đời.

Tại B.C, tất cả em bé có thể được kiểm tra tầm soát thính giác. Hầu hết các em bé sinh tại bệnh viện được kiểm tra tầm soát thính giác trước khi rời bệnh viện. Nếu con của bạn chưa được kiểm tra tầm soát thính giác, hãy liên lạc với đơn vị y tế tại địa phương của bạn .

Kiểm tra tầm soát khiếm thính rất an toàn và không làm đau em bé của bạn. Các âm thanh nhỏ được đưa vào tai của con bạn, trong khi đó máy vi tính đo các đáp ứng. Việc kiểm tra tầm soát được thực hiện tốt nhất, ít nhất 12 tiếng sau khi sinh và trong lúc con quý vị nằm yên hoặc đang ngủ.

TTƯT.BS.CKII. NGUYỄN THỊ BÍCH THỦY​ (Theo www.healthlinkbc.ca)

Phòng ngừa bệnh tim bẩm sinh

Phạm Hương( Ninh Bình)

Bệnh tim bẩm sinh (TBS) là một bệnh lý tim mạch ngày càng gặp phổ biến trong nhi khoa, khi mà các bệnh nhiễm khuẩn, bệnh về thiếu dinh dưỡng ngày càng giảm dần. Tại các nước phát triển, tỷ lệ TBS nằm trong khoảng từ 0,7 - 1% trẻ sinh ra còn sống. Ở Việt Nam, theo báo cáo của các bệnh viện nhi, tỷ lệ bệnh TBS là khoảng 1,5% trẻ vào viện và khoảng 30-55% trẻ vào khoa tim mạch.

Bệnh TBS nếu không được phát hiện sớm có thể gây tử vong đáng tiếc do rối loạn tuần hoàn cấp tính. Nếu phát hiện trẻ có những triệu chứng khác lạ sau đây: trẻ hay ho, khò khè tái đi tái lại, thở khác thường (thở nhanh, lồng ngực rút lõm khi hít vào), thường bị viêm phổi; trẻ có làn da xanh xao, lạnh, vã mồ hôi. Trẻ bị tím môi, đầu ngón tay, ngón chân; tăng lên khi khóc, khi rặn, khi bú…; trẻ bú hoặc ăn kém, chậm lên cân, thậm chí không tăng cân hay sụt cân. Trẻ chậm phát triển hơn so với trẻ bình thường (chậm mọc răng, chậm biết lật, bò…), cha mẹ cần đưa trẻ đi khám.

Tuy nhiên, bạn cũng không nên quá lo lắng, muốn ngừa bệnh tim bẩm sinh cho trẻ, bạn cần quan tâm đến những vấn đề sức khỏe trước và trong khi mang thai: cải thiện môi trường đang sống, tránh để ô nhiễm; tránh các tác nhân vật lý, hoá học, chất độc, các loại thuốc an thần, nội tiết tố, rượu, thuốc lá…; tiêm phòng đầy đủ hoặc tránh tiếp xúc với các nguồn bệnh do siêu vi gây ra như Rubella, quai bị, Herpes, Cytomegalovirus, Coxsaskie B…; nếu người mẹ có các bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường, luput ban đỏ lan tỏa… thì cần điều trị sớm.

BS. Tuấn Anh

Làm gì khi bị rối loạn tiêu hóa?

Rối loạn tiêu hóa có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhưng vào những ngày lễ Tết, nếu ăn uống không hợp lý rất dễ xảy ra, trong đó đáng quan tâm hơn cả là trẻ em và người cao niên. Bởi vì, hệ thống kháng thể chưa hoàn chỉnh (trẻ nhỏ) hoặc đã bị suy giảm (người già). Tuy vậy, rối loạn tiêu hóa không nhất thiết là bệnh lý, nhiều trường hợp không phải bệnh lý.

Nguyên nhân nào gây rối loạn tiêu hóa không phải bệnh lý?

Có nhiều nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa nhưng không phải do bệnh lý, trong đó, đáng chú ý hơn cả là do chế độ ăn uống không hợp lý. Trẻ em hoặc người già, ngay cả người trưởng thành, ăn quá nhiều bữa, mỗi lần ăn quá no, ăn uống quá nhiều chất béo, chất đạm, tinh bột, trong khi đó ăn ít rau quả tươi, có thể bị rối loạn tiêu hóa. Bên cạnh đó, ăn không đúng bữa, ăn thức ăn dự trữ của ngày hôm trước hoặc đã để lâu ngày, nhất là trong những ngày Tết, do thức ăn dư thừa qua mỗi bữa ăn sẽ dẫn đến tình trạng hệ men tiêu hóa không sản xuất kịp hoặc không đủ để tiêu hóa thức ăn biểu hiện đầy hơi, trướng bụng, ậm ạch khó chịu, thậm chí gây phản xạ đi ngoài nhiều lần, phân lỏng hoặc nát (người lớn), hoa cà, hoa cải, xanh, có bọt, mùi tanh (trẻ nhỏ).

Hệ thống kháng thể chưa hoàn chỉnh khiến trẻ nhỏ rất hay bị rối loạn tiêu hóa.

Rối loạn tiêu hóa cũng có thể do dùng quá nhiều kháng sinh hoặc dùng kháng sinh bừa bãi làm mất cân bằng hệ sinh thái vi khuẩn đường ruột cho nên men của chúng sản xuất ra bị đình trệ không góp phần vào tiêu hóa thức ăn làm rối loạn tiêu hóa (gọi là loạn khuẩn). Vì vậy, trong những ngày lễ Tết, mỗi gia đình nên có một số thuốc cơ bản để sử dụng khi cần thiết nhưng tuyệt đối không mua kháng sinh dự phòng, trừ trường hợp có đơn thuốc của bác sĩ. Lý do là thuốc kháng sinh rất dễ gây phản ứng phụ là tiêu chảy hay rối loạn tiêu hóa. Một số trường hợp dùng kháng sinh liều cao kéo dài có thể gây tình trạng tiêu chảy nặng hơn được gọi là viêm đại tràng giả mạc. Rối loạn tiêu hóa cũng có thể uống quá nhiều rượu, đặc biệt là rượu tự nấu, tự pha chế, vì vậy, những ngày Tết nếu không biết tự kiềm chế, uống quá nhiều sẽ đau bụng, nôn mửa, thậm chí gây ngộ độc rượu, chảy máu đường tiêu hóa. Rối loạn tiêu hóa gây nôn, ọe, thậm chí không ăn uống được do rối loạn nội tiết như một số phụ nữ nghén khi mang thai. Ngoài ra, rối loạn tiêu hóa còn có thể do ăn quá nhanh, thói quen vừa ăn vừa làm việc (vừa ăn vừa đọc báo, xem truyện, xem Ipad...), hoặc ăn nhiều loại gia vị chua cay (ớt, bồ tạt, chanh, dấm,...).

Rối loạn tiêu hóa do bệnh lý gặp vô vàn lý do khác nhau (hội chứng trào ngược dạ dày - thực quản, hội chứng dạ dày - tá tràng, viêm ruột, viêm đại tràng cấp, mạn tính...) và nhiều bệnh ngoài đường tiêu hóa nhưng có thể gây rối loạn tiêu hóa (sỏi tiết niệu, bệnh gan mật, tụy tạng, rối loạn thần kinh thực vật,...).

Khi bị rối loạn tiêu hóa nên làm gì?

Vì rối loạn tiêu hóa do nhiều nguyên nhân khác nhau, có từng mức độ khác nhau ở mỗi người, vì vậy, cần đi khám bệnh càng sớm càng tốt khi rối loạn tiêu hóa đầy hơi, trướng bụng, nôn kèm theo đau bụng. Trước hết, để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời (nếu do bệnh lý) để đề phòng mắc bệnh cấp tính (viêm ruột thừa, thủng dạ dày, ngộ độc thực phẩm), thứ đến là được tư vấn về chế độ dinh dưỡng hợp lý bất kể là lứa tuổi nào (nếu rối loạn tiêu hóa không phải bệnh lý).

Làm sao để phòng bệnh?

Chế độ ăn uống hợp lý là vô cùng quan trọng, nhất là trong các ngày vui Tết. Để tránh rối loạn tiêu hóa, nên tránh ăn thức ăn đã để nhiều giờ hoặc đã để qua đêm mà không được bảo quản cẩn thận, hạn chế ăn thức ăn chế biến sẵn ngoài đường phố, không ăn rau sống. Cần tránh xa các loại thức ăn chưa nấu chín (tiết canh, gỏi).

Các bà nội trợ nên chọn mua thực phẩm còn tươi mới, có màu sắc tự nhiên, không nên mua các loại thực phẩm có màu sắc quá khác biệt (rau quá xanh, thịt quá thẫm màu,…) và nên mua ở các cơ sở cung cấp có uy tín.

Mọi người nên ăn uống điều độ, không nên ăn quá nhiều bữa, quá no. Nên ăn nhiều rau xanh, củ quả, hạn chế ăn thịt, tăng cường ăn cá. Tránh lạm dụng rượu, nhất là trong các ngày vui tết.

PGS.TS.TTƯT. Bùi Khắc Hậu

Phòng bệnh mùa nắng nóng ở trẻ em

Thời tiết nắng nóng, đặc biệt là độ ẩm trong không khí khá cao là những điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, siêu vi… bùng phát, tấn công và gây bệnh cho con người, đặc biệt là trẻ em sức đề kháng còn yếu. Đây là điều phụ huynh cần lưu ý để giúp trẻ phòng bệnh.

Những bệnh lý thường gặp

Bệnh tiêu chảy: nhất là tiêu chảy cấp. Mùa nóng là mùa bùng phát và dễ mắc bệnh tiêu chảy là do nắng nóng, thức ăn dễ bị hư thiu, môi trường ô nhiễm làm phát tán mầm bệnh tiêu chảy, trẻ hay khát nước nên dễ uống những loại nước giải khát không đảm bảo vệ sinh.

Ngộ độc thức ăn: thời tiết nắng nóng nếu thức ăn không được bảo quản kỹ và việc chế biến không đảm bảo quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ là nguyên nhân gây ra ngộ độc thức ăn ở trẻ em, nhất là môi trường học đường.

Nhiễm siêu vi: mùa nắng nóng cũng là thời điểm làm cho trẻ dễ bị nhiễm siêu vi khiến trẻ bị sốt, phát ban, quấy khóc, nôn ói, ăn uống khó khăn… Hiện có hơn 200 chủng siêu vi được phân lập, tuy nhiên hầu hết đều là siêu vi thông thường ít có hại cho trẻ, bệnh có thể tự khỏi trong 5 – 7 ngày nếu được theo dõi và chăm sóc tốt. Một số siêu vi nguy hiểm có thể gây hại cho trẻ, chúng ta cần phải chú ý để có cách phòng ngừa chủ động bằng các loại vắc-xin sẵn có như siêu vi cúm, siêu vi sởi, siêu vi gây bệnh thủy đậu, bệnh quai bị, bệnh sốt phát ban rubella…

Viêm não Nhật Bản B: trong mùa nắng nóng, theo ghi nhận của các chuyên gia y tế về bệnh truyền nhiễm thì tỷ lệ mắc bệnh viêm não Nhật Bản B ở trẻ em thường cao hơn mùa mưa. Đây là bệnh lý khá nguy hiểm nếu bệnh diễn tiến nặng mà không được phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, bệnh lý này hiện nay đã có thuốc phòng ngừa hiệu quả, phần nào làm giảm bớt gánh nặng bệnh tật cho trẻ em.

Bệnh tay chân miệng: đây là bệnh lý đang gây hoang mang cho rất nhiều phụ huynh vì sự gia tăng đáng kể số lượng trẻ em mắc bệnh trong 2 tháng vừa qua. Bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, nhiều nhất là ở nhóm trẻ dưới 3 tuổi, khả năng lây lan rất cao, bệnh liên quan đặc biệt đến vấn đề vệ sinh cá nhân và môi trường. Bệnh thật sự nguy hiểm nếu xuất hiện các biến chứng về thần kinh như run chi, co giật, gồng người, hốt hoảng, lơ mơ… nếu gặp những biểu hiện này phụ huynh nên khẩn trương đưa trẻ đến bệnh viện để được chữa trị kịp thời.

Các bệnh khác: với thời tiết oi bức, nhiệt độ môi trường tăng cao làm trẻ em thường bị chứng rôm sảy gây ngứa ngáy rất khó chịu; hoặc trẻ có thể bị say nắng nếu chơi ở ngoài nắng nóng quá lâu, vì cơ thể trẻ bị mất nước và muối khoáng khá nhiều qua sự bài tiết mồ hôi trên da, qua hơi thở.

Biện pháp phòng ngừa

Tạo thói quen vệ sinh cá nhân tốt: như rửa tay sạch sẽ - đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và chơi đùa sẽ giúp trẻ loại bỏ hiệu quả những tác nhân gây bệnh nguy hiểm từ chính đôi bàn tay của mình.

Ăn uống hợp vệ sinh: việc chế biến và bảo quản đồ ăn, thức uống phải tuân thủ chặt chẽ quy định an toàn vệ sinh thực phẩm của Bộ Y tế, nhằm loại trừ tối đa các tác nhân gây bệnh ở đường tiêu hóa có thể gây hại cho sức khỏe của trẻ.

Tăng cường lượng dịch uống: để bồi hoàn lượng nước cần thiết cho cơ thể, đặc biệt là những loại nước uống giàu khoáng chất và nhiều vitamin như các loại nước ép trái cây, nước cam tươi, nước dừa tươi, nước sôi nguội… giúp cơ thể trẻ luôn luôn mát mẻ và tăng cường sức khỏe để chống chọi với bệnh tật.

Tiêm ngừa đầy đủ: tất cả những loại bệnh lý nguy hiểm phù hợp với lứa tuổi của trẻ bằng các loại vắc-xin sẵn có, giúp trẻ được bảo vệ tốt nhất trong suốt mùa nắng nóng này.

ThS.BS. ĐINH THẠC